عوارض شیشه چیست؟ بررسی عوارض مصرف شیشه بر مغز و بدن

میزان و شدت عوارض شیشه به عوامل زیادی از جمله وزن، سن، جنسیت و میزان مصرف بستگی دارد. اما به طور کلی تپش قلب، ضربان نا منظم، تشنگی و بالارفتن دمای بدن، پرحرفی، انرژی زیاد و کاهش اشتها از علائم اولیه مصرف شیشه است. در مسمومیت علائمی مثل بیقراری، پرحرفی، تشنج، پرخاشگری، توهم و هذیان، عرق کردن زیاد و سفت شدن فک­ها دیده می شود. چشم ها به نور حساس شده و مردمک­های چشم هم گشاد می شوند وفرد به دنبال تاریکی است. در ادامه به طور کامل با شیشه و عوارض مصرف این ماده مخدر آشنا می شوید.

این مقاله بر اساس تحقیقات علمی در مهر 1405 بازنویسی شده و شامل شرح حال واقعی 3 بیمار کلینیک است. 

عوارض مصرف شیشه چیست؟

مصرف شیشه یا مت‌آمفتامین می‌تواند بر مغز، قلب و عروق، خواب، اشتها، دهان و دندان و سلامت روان اثر بگذارد. از عوارض مهم آن می‌توان به افزایش ضربان قلب و فشار خون، بی‌خوابی، کاهش اشتها، اضطراب، تحریک‌پذیری، اختلال حافظه، بدبینی، توهم و وابستگی اشاره کرد. شدت عوارض به مقدار و مدت مصرف و شرایط فرد بستگی دارد.

جدول عوارض شیشه

شیشه چیست؟

شیشه یا مت آمفتامین یک ماده محرک غیر قانونی است که به صورت مصنوعی تهیه می شود. این ماده به نام های دیگری مانند آیس، یخ، ماده صناعی، مواد محرک و …. نیز معروف است. دلیل استفاده از این نام ، ظاهر آن است که بسیار شبیه به تکه های ریز شیشه است.

این ماده بر مغز و دیگر اعضای بدن تاثیر می گذارد و به عملکرد غیر طبیعی بدن منجر می شود. کم خوابی، بی اشتهایی، افزایش انرژی و تمرکز از عوارض کوتاه مدت در اوایل مصرف شیشه است. همین عوارض کوتاه مدت، باعث گرایش جوانان و ورزشکاران به این ماده محرک می شود. مهمترین تفاوت مخدر محرک و روانگردان در عوارض کوتاه مدت آن است. عوارض و حالات اولیه پس از مصرف مواد محرک مانند شیشه، افزایش انرژی و تمرکز است.

اما به یاد داشته باشید که این ماده بسیار اعتیادآور است و حتی مصرف آن در دفعات بسیار کم نیز، وابستگی ایجاد می کند.شیشه به صورت خانگی از مواد اسیدی مانند جوهر نمک و آمونیاک ساخته می شود و در سال های اخیر تولید آن در کشور افزایش یافته و با قیمت کمتری در دسترس است که خود باعث افزایش اعتیاد می شود.

کسی که شیشه مصرف می کند چه علائمی دارد؟

شیشه نیز مانند هر ماده مخدر دیگری علائم مختلفی در فرد ایجاد می کند. این علائم را با توجه به زمان بروز آن ها، می توان در دو دسته بررسی کرد. در ابتدا علائم ابتدایی و اولیه پس از مصرف شیشه بیان می شود.

علائم اولیه مصرف شیشه

همانطور که گفته شد شیشه جزء مواد محرک است. شیشه پس از مصرف ظرف چند دقیقه وارد خون می شود و خود را به مغز می رساند. تپش قلب و فشار خون بالا از اولین علائم مصرف شیشه است. خشکی دهان، بی خوابی، کم شدن اشتها، انرژی بالا و اعتماد به نفس کاذب و احساس لذت در همان ساعات اولیه مصرف به وجود می آید.

این ماده سبب افزایش ترشح دوپامین می شود. ترشح دوپامین باعث ایجاد حس لذت و شادی در افراد می شود که در حالت عادی با ورزش های هوازی، روابط عاطفی و تفریحات در افراد به وجود می آید. اما شیشه بر ناحیه مسئول ترشح این ماده تاثیر گذاشته و دوپامین بدون هیچ دلیلی ترشح می شود. تخریب این منطقه یکی از عوارض شیشه بر مغز است.

تجربه این عوارض اولیه که به علائم سوپرمن نیز معروف است در دفعات ابتدایی مصرف با دوز کم ایجاد می شود برای افراد و به خصوص جوانان و دانش آموزان لذت بخش است. اما این احساسات بسیار کوتاه مدت هستند و تا نیم ساعت به طول می انجامد. همین باعث تکرار مصرف و ایجاد وابستگی در آن ها می شود.

جدول علائم مصرف شیشه

شرح حال یک نمونه واقعی برای درک بهتر علائم شیشه

“یکی از بیمارانی که اخیرا در مرکز ترک اعتیاد طلوعی دوباره تحت درمان قرار گرفت مردی 42 ساله بود که برای ترک اعتیاد به شیشه مراجعه کرده بود.علائم این فرد بسیار پرحرف، کم خواب، پر انرژی، بدبینی نسبت به خانواده و پرخاشگری بود. از علائم جسمی او می توان به لکه های بزرگ و کهیر مانند روی دست وصورت اشاره کرد که به دلیل مشکلات کبدی ناشی از مصرف شیشه ایجاد شده بود.”

علائم و عوارض مصرف طولانی مدت شیشه

چند ساعت پس از مصرف شیشه، علائم خوشایند فروکش می کنند و احساس کاهش انرژی و خلق افسرده به سراغ فرد می آید. فرد برای تجربه دوباره آن احساس، اشتیاق شدیدی به مصرف دوباره پیدا می کند و این همان وابستگی به مواد است.

اما به تدریج مصرف طولانی تر، مقاومت ایجاد می کند به این معنی که دیگر آن اثرات خوشایند با مصرف دوزهای کم ایجاد نمی شود از این رو دوز مصرفی را افزایش و فاصله بین مصرف را کاهش می دهند. در این مرحله فرد چون دیگر آن اعتماد به نفس، انرژی بالا و برونگرایی سابق را در خود احساس نمی کند و توانایی های خود را در حال کاهش می یابد، دچار انزوای اجتماعی می شود.

عوارض روانی مصرف شیشه

شیشه به طور مستقیم بر مغز تاثیر می گذارد و قسمت هایی که مسئول کنترل وسوسه و ولع هستند را تحت تاثیر قرار می دهد به همین دلیل فرد دائمه به فکر مصرف دوباره است و نمی تواند فکر و ذهنش را از این موضوع رها کند و منجر به اعتیاد می شود.

در ادامه برخی دیگر از عوارض روانی مصرف شیشه بیان می شود.

1-مشکلات حافظه در معتادان شیشه

در مصرف طولانی، حافظه با مشکل روبرو می شود و فرد در یادآوری مسائل ساده روزانه نیز دچار مشکل است. همان طور که گفته شد به دلیل ایجاد مقاومت در مصرف کنندگان، شادی و هیجان روزهای اول مصرف کم کم جای خود را به افسردگی، انزوا و گوشه گیری می دهد.

2-بدبینی اعتیاد به شیشه

بدبینی یکی دیگر از عوارض مصرف شیشه و مواد مخدر صنعتی است که نوعی هذیان است. فرد به همه بدبین می­شود و احساس می کند همه حتی اطرافیان و نزدیکان او می­خواهند به او آسیب بزنند، فکر می کند خانه پر از دوربین و میکروفن است و همه جا براش به پا گذاشته­اند. بدبینی جزء شخصیت افراد شیشه ای در طولانی مدت می شود.

اعتقاد به خیانت همسر، از مهمترین مشکلات خانوادگی آن­هاست. وقتی وارد خانه می­شود حس می کند کسی قبل او در خانه بوده و ممکن است مدت­ها همسرش را زندانی کند. این بدبینی­ها و هذیان­ها ممکن است ریشه بسیاری از اتفاقات ناگوار در زندگی افراد باشند. حتما مصاحبه افرادی را که به دنبال مصرف شیشه دست به اعمال جنون آمیزی مثل کشتن همسر یا فرزند زده­اند را دیده­اید، ریشه همه این اعمال در توهم و هذیان­هایی است که شیشه ایجاد می­کند و فرد هیچ کنترلی بر رفتار خود ندارد.

شرح حال یک نمونه واقعی از معتاد به شیشه |  بدبینی ناشی از مصرف شیشه

” یکی از  افراد تحت درمان اعتیاد به شیشه در کلینیک خصوصی ترک اعتیاد  طلوعی دوباره علاوه بر داشتن علائم ذکر شده، دچار بدبینی شدید نسبت به خانواده شده بود.  او به همسر خود شک داشت و نسبت داشتن رابطه نامشروع به او می داد به همین دلیل دوربین های زیادی حتی در اتاق خواب نصب کرده بود و خانه و خانواده را به شدت تحت کنترل خود داشت. او به دلیل بدبینی ناشی از مصرف شیشه در طول شبانه روز در خانه را بر روی همسر خود قفل می کرد چون مدام بر این باور بود که همسرش در حال خیانت به او است. ”

3-تحریک پذیری و درگیری های زیاد در مصرف کنندگان شیشه

با مصرف طولانی واکنش فرد به محرک های واقغی و غیر واقعی افزایش پیدا می کند. برای مثال فرد ممکن است بیش از اطرافیان خود به صدای ناگهانی بسته شدن در یا زن تلفن واکنش نشان دهد و از جا بپرد.

پرخاشگری و تحریک پذیری بیشتر از علائم این افراد است. فرد به دلیل آسیب به نواجی جلوی مغز، توانایی کنترل رفتار خود را از دست می دهد و دچار درگیری های شدید کلامی و فیزیکی می شود. البته تحریک پذیری یکی از علائم خماری شیشه نیز محسوب می شود.

به یک نمونه واقعی از درگیری ناشی از مصرف شیشه دقت کنید

” مرد چهل  و …ساله که بسیار پرخاشگر است. این مرد بر اثر مصرف شیشه بسیار تحریک پذیر و پرخاشگر شده است. بسیار اهل درگیری کلامی و حتی جنگ و دعوای فیزیکی است به طوری که جای ضربه چاقو و …روی تمام بدن او قابل مشاهده است. این درگیری به خانواده و اطرافیان او نیز آسیب رسانده و همسرش را نیز به شدت مورد ضرب و جرح قرار  می دهد تا جایی که همسر وی از خانه فرار کرده ودیگر از او اطلاعی در دست نیست”

4-رفتارهای تکراری از علائم مصرف شیشه

رفتارهای تکراری بیمارگونه یکی دیگر از عوارض روانی مصرف شیشه است. فرد کاری را به طور مداوم و تکراری و به طور غیر منطقی بیش از حد انجام می­دهد مثلا ممکن است یک مسیر رفت و برگشت به اتاق و آشپزخانه را چندین بار تکرار کند.

5-توهم و هذیان ناشی از شیشه

یکی از مهمترین عوارض مصرف این ماده، توهم شیشه است. توهم و هذیان از مهمترین عوارض روانگردان ها است که فرد در طولانی مدت با آن درگیر می شود. توهم به معنای احساسات غیر واقعی است. مثلا دیدن یا شنیدن چیزی که اصلا وجود ندارد. احساس حرکت چیزی زیر پوست نیز از نشانه های مصرف شیشه است.گاهی افراد از فردی صحبت می کنند که دائم در تعقیبشان هست و به دنبال صدمه زدن به او است.

این علائم توهم و هذیان حتی تا مدت ها پس از ترک نیز ادامه دارد.هذیان عقیده و باورهای نادرست و غیر واقعی افراد است. مثلا افراد از وجود دوربین و میکروفن در منزلشان شکایت دارند یا به دلیل شک به خیانت همسر، وی را تحت تعقیب قرار می دهند.

عوارض جسمی شیشه | راه‌های تشخیص فرد معتاد به شیشه

ریشه اصلی اغلب عوارض جسمی ناشی از شیشه، تغییرات در عروق خونی و فشار خون است. رگ های خونی بر اثر مصرف شیشه تنگ می شوند حتی ممکن است بسته شوند، خون جهت تغذیه هر عضوی از بدن باید به اندازه کافی به آن برسد ولی انسداد آنها سبب میشه خون کافی به آنها نرسد و اعضایی مثل کبد و کلیه آسیب جدی ببینند. این دو عضو وظیفه دفع سموم بدن را دارند و مشکل در کار آن ها مشکلات جدی را برای سلامتی ایجاد می­کند. در ادامه برخی از مهمترین عوارض مواد محرک و به خصوص شیشه بیان می شود. در ادامه مهمترین تاثیر ترک اعتیاد بر چهره بیان می شود.

1-سکته مغزی و قلبی

سکته مغزی یکی دیگر از عوارض مصرف شیشه است. بسته شدن عروق خونی و زیاد شدن فشار خون سبب پارگی رگ­های ریز مغزی می شود و در صورتی که تشخیص و اقدام به موقع انجام نشود فرد جان خود را از دست خواهد داد. این مشکلات برای قلب نیز محتمل است. بسته شدن عروق خونی و ایست قلبی از شایع ترین مشکلات قلبی ناشی از شیشه است.

2-لاغری مفرط | آیا شیشه باعث لاغری می‌شود؟

کاهش وزن شدید و لاغری نامتناسب هم یکی از عوارض مصرف شیشه است و چون با چربی سوزی همراه نیست و به دلیل اینکه آب بدن کم می شود و ماهیچه ها از دست می روند. بی اشتهایی شدید و مزمن و  عدم تحرک باعث از بین رفتن بافت های عضلانی می شود و ظاهر فرد را به طور کامل تغییر می دهد.

3-بوی بدن

افراد معتاد به شیشه، بوی بدی دارند. این افراد در اغلب موارد چون تعریق بیشتری دارند نسبت به افراد عادی، بوی تعفن زیادی می دهند. یکی از دلایل دیگر بوی بد بدن آن ها عدم رعایت بهداشت فردی است.

4-مردمک­های گشاد و پرش چشم

مردمک­های گشاده شده یکی دیگر از عوارض و تاثیر اعتیاد بر چهره است که افراد معتاد ممکن است تا ۲۶ ساعت پس از مصرف شیشه هم ممکن است تجربه کنند. بیشتر معتادین شیشه به همین دلیل دوست دارن از عینک آفتابی استفاده کنند.افراد معتاد به شیشه ممکن است واکنش­های مختلف بدن به این ماده رو تجربه کنن. یکی از مهمترین واکنش­های بدن، پرش پلک چشم است که در هر دقیقه ممکن است بارها تکرار شود و گاهی ممکن است تا چندین وقت پس از مدت زمان ترک شیشه نیز هنوز وجود داشته باشد.

عوارض جسمی طولانی مدت مصرف شیشه

پارکینسون یا  لرزش شدید ناشی از تخریب سیستم حرکتی مغز است که در معتادان شیشه دیده می شود.عفونت های شدید اچ آی وی و ایدز نیز از دیگر عوارض شیشه است. اختلال در سیستم ایمنی بدن، احتمال ابتلا به بیماری های عفونی و قارچی را افزایش می دهد از طرفی همانطور که گفته شد، رفتارهای پرخطر و افسار گسیخته جنسی ناشی از اعتیاد به شیشه امکان ابتلا به ایذر را در این افراد افزایش می دهد.

همچنین فرد به دلیل کاهش آب بدن، افزایش اضطراب و استرس سردردهای طولانی تری را تجربه می کند.آسیب وارد شده به مغز مناطق کنترل کننده افکار و عواطف را تحت تاثیر قرار می دهد.بدبینی، نا امیدی و گوشه گیری و افسردگی گاهی به حدی می رسد که منجر به خودکشی فرد می شود.

عوارض ترک شیشه تا مدت های زیادی نیاز به درمان دارد یکی از این عوارض افسردگی است که می تواند تا چندین ماه ادامه یابد باری درمان افسردگی راه های جدیدی نیز وچود دارد که به آن درمان اعتیاد با نوروفیدبک گفته می شود. این روش های نوین زمان درمان عوارض ترک شیشه  و مدت زمان بستری برای ترک اعتیاد را تا چندین برابر کاهش می دهد.

عوارض شیشه بر مغز

مصرف شیشه (مت‌آمفتامین) آسیب‌های ساختاری و عملکردی عمیقی به مغز وارد می‌کند که بسیاری از آن‌ها ماه‌ها تا سال‌ها پس از ترک نیز باقی می‌مانند. در ادامه مهمترین عوارض شیشه بر مغز بر اساس تحقیقات علمی بررسی می شود.

۱. آسیب به سیستم دوپامینی و سروتونینی

مت‌آمفتامین با آزادسازی انبوه دوپامین و مسدود کردن بازجذب آن، غلظت سیناپسی دوپامین را به‌شدت بالا می‌برد؛ این امر در کوتاه‌مدت حس سرخوشی ایجاد می‌کند، اما در بلندمدت باعث کاهش پایدار گیرنده‌های D2، کاهش ناقل‌های دوپامین (DAT) و تخریب پایانه‌های عصبی دوپامینی در استریاتوم و کورتکس پیش‌پیشانی می‌شود. مطالعات PET نشان داده‌اند که چگالی DAT در مصرف‌کنندگان مزمن تا ماه‌ها پس از ترک کاهش‌یافته باقی می‌ماند و با اختلال در یادگیری کلامی و کندی سرعت حرکتی همراه است. هم‌زمان، سیستم سروتونینی نیز دچار کاهش چگالی ناقل سروتونین (SERT) و کاهش سطح سروتونین در هیپوکمپ، کورتکس و هیپوتالاموس می‌شود که با افسردگی، اضطراب و اختلال تنظیم هیجان مرتبط است.

۲. تحلیل حجم خاکستری و آسیب مادهٔ سفید

تصویربرداری‌های MRI در مصرف‌کنندگان مزمن شیشه، کاهش حجم مادهٔ خاکستری را در کورتکس پیش‌پیشانی، کورتکس سینگولیت قدامی و هیپوکمپ نشان داده‌اند؛ نواحی‌ای که مسئول عملکردهای اجرایی، کنترل تکانه، حافظه و تنظیم عاطفی هستند. هم‌چنین یکپارچگی مادهٔ سفید (به‌ویژه در فاسیکولوس طولی فوقانی و مسیرهای حرکتی) مختل می‌شود که با تکانشگری و اختلال در هماهنگی شناختی-حرکتی همراه است.

۳. اختلالات شناختی و رفتاری

مصرف طولانی‌مدت شیشه با کاهش عملکرد اجرایی، اختلال در حافظهٔ کاری، یادگیری کلامی ضعیف‌تر، کندی زمان واکنش و نقص در شناخت اجتماعی همراه است. این نقص‌ها حتی در دوران پاکی نیز گزارش شده‌اند و بازگشت کامل آن‌ها ممکن است بیش از یک سال طول بکشد.

۴. مکانیسم‌های سلولی آسیب

مطالعات آزمایشگاهی و بالینی نشان می‌دهند مت‌آمفتامین از طریق استرس اکسیداتیو و نیتروزاتیو، اختلال عملکرد میتوکندری، التهاب عصبی (نورواینفلامیشن)، اکسیتوتوکسیسیتی گلوتاماتی، استرس شبکهٔ اندوپلاسمی و آپوپتوز نورون‌ها باعث مرگ سلولی و اسکار گلیوز می‌شود.

۵. افزایش خطر سکتهٔ مغزی

مصرف شیشه با انقباض عروقی شدید، افزایش فشار خون و تشکیل لخته، خطر سکتهٔ مغزی ایسکمیک و هموراژیک را تا ۵ برابر جمعیت عمومی بالا می‌برد.

افزایش میل جنسی یک باور غلط درباره شیشه

عوارض جنسی مصرف شیشه

میزان میل و احساس نیاز جنسی در بیماران معتاد به شیشه متفاوت است. افراد وابسته به شیشه از نظر میل و شکل احساس جنسی بسیار متفاوت هستند و از جنبه های متعددی قابل تقسیم بندی هستند.

1. تنوع طلبی در انتخاب شریک جنسی: افراد عادی معمولا علاقه مند به ارتباط دائمی با شخص مورد علاقه خود هستند. احساس علاقه و تعهد در رابطه جنسی افراد عادی بیشتر است. افراد معتاد به شیشه تمایل به برقراری ارتباط جنسی با افراد مختلف دارند و انحصار روابط به یک شریک را پس می زنند.
2. تمایلات غیر معمول جنسی: برخی از این افراد از روش های غیر متعارف و غیر معمول روابط جنسی لذت می برند. برای مثال ممکن است از رابطه در اماکن عمومی و در معرض دید دیگران یا مکان های خطرناک لذت ببرند. تمایل به داشتن چند شریک جنسی همزمان، همجنس یا جنس مخالف، رابطه با افراد ناشناس، یا ایجاد رابطه بدون استفاده از وسایل بهداشتی و کاندوم نیز در این افراد دیده می شود.
3. ضعف جنسی در افراد معتاد به شیشه: در برخی از موارد مشاهده شده است که افراد تحت درمان از بی میلی یا ضعف جنسی شکایت دارند. خوشبختانه مشکلات جنسی با مداومت بر ترک شیشه و بهبودی کامل کاهش پیدا می کند و در اکثر موارد نیازی به درمان دارویی نیست.

عوارض شیشه در زنان | مضرات شیشه در بارداری و شیردهی

مادران معتاد به شیشه اغلب نمی توانند بارداری سالمی را تجربه کنند. در اغلب موارد آسیب­های جدی به جنین وارد می شود و ناهنجاری مادرزادی، سقط جنین و یا مشکلات زمان زایمان و بعد از آن از جمله عوارض آن می­تواند باشد.ضمن اینکه از نظر بهداشتی مادر نیاز دارد رسیدگی­هایی در دوران بارداری داشته باشد که درگیر بودن در مصرف شیشه وی را از این رسیدگی­ها باز میدارد و جدا از اثر مستقیم شیشه بر روی جنین به طور غیر مستقیم هم مشکلاتی را ایجاد می­کند.

متاسفانه گاهی هذیان­هایی در برخی زنان باردار شیشه­ای دیده شده که تصور می­کردند جنین داخل شکمشان قصد آسیب به وی را دارد و به هر نحو ممکن او را از بین برده است.علاوه بر این شیشه، ترشح شیر مادر را کاهش می دهد و کودک ممکن است دچار سوء تغذیه شود. اما خطر نوزادان معتاد را نباید از یاد برد. در برخی موارد نوزاد دچار علائم اعتیاد به شیشه مانند بی خوابی، گریه مداوم و بی قراری هستند.

افزایش میل جنسی در معتادان شیشه، یک باور غلط

یکی از باورهای غلط درباره مصرف شیشه، افزایش میل جنسی و یا بهبود عملکرد جنسی است. طبق تحقیقات ثابت شده که مصرف مت آمفتامین فقط در ایجاد مهار گسیختگی رفتاری و افزایش تنوع طلبی بیمارگونه در ارتباطات جنسی افراد معتاد می شود که این نوعی از اختلالات جنسی به شمار می رود و نیازمند درمان است.

عوارض مصرف شیشه در مردان

مصرف شیشه (مت‌آمفتامین) در مردان علاوه بر آسیب‌های عمومی مغزی و قلبی-عروقی، عوارض ویژه‌ای در سلامت جنسی، باروری و سیستم هورمونی ایجاد می‌کند که در ادامه بر پایهٔ مطالعات علمی توضیح داده شده است.

اختلالات عملکرد جنسی از عوارض شیشه بر مردان

• اختلال نعوظ (ED): مت‌آمفتامین با آسیب به عروق خونی، اختلال در ترشح نیتریک اکساید و آسیب عصبی، توانایی ایجاد و حفظ نعوظ را کاهش می‌دهد.
• کاهش میل جنسی در بلندمدت: اگرچه در کوتاه‌مدت ممکن است میل جنسی را افزایش دهد، اما مصرف مزمن با کاهش دوپامین و سروتونین، منجر به بی‌میلی جنسی و ناتوانی در لذت‌بردن از فعالیت جنسی می‌شود.
• تأخیر در انزال یا عدم ارگاسم: در مردان مصرف‌کنندهٔ مکرر، دشواری در رسیدن به ارگاسم و تغییرات هورمونی گزارش شده است.

آسیب به باروری و کیفیت اسپرم از عوارض شیشه بر مردان

• کاهش تعداد، تحرک و شکل طبیعی اسپرم: مطالعات آزمایشگاهی و بالینی نشان می‌دهند مت‌آمفتامین مستقیماً بر اسپرماتوژنز اثر گذاشته و باعث کاهش غلظت اسپرم، کاهش تحرک و افزایش ناهنجاری‌های مورفولوژیک می‌شود.
• آسیب به DNA اسپرم: شیشه با افزایش استرس اکسیداتیو در بیضه‌ها، شکست رشته‌های DNA اسپرم را افزایش می‌دهد که خطر ناباروری، سقط جنین و ناهنجاری‌های ژنتیکی در فرزندان را بالا می‌برد.
• التهاب بیضه و اپیدیدیم: مصرف مزمن با ایجاد التهاب در بافت بیضه و اختلال در سد خونی-بیضه‌ای، تولید اسپرم را مختل می‌کند.

اختلالات هورمونی ناشی از مصرف شیشه

• کاهش تستوسترون: مطالعات حیوانی و انسانی نشان می‌دهند مت‌آمفتامین با اختلال در محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-گناد، سطح تستوسترون را کاهش می‌دهد که با تحلیل عضلانی، خستگی و کاهش میل جنسی همراه است.
• افزایش FSH و LH: در پاسخ به اختلال عملکرد بیضه‌ها، سطح هورمون‌های محرک فولیکولی (FSH) و لوتئینه‌کننده (LH) افزایش می‌یابد که نشانهٔ نارسایی اولیهٔ بیضه است.

خطرات قلبی-عروقی ویژهٔ مردان

مردان به‌طور طبیعی در سنین پایین‌تر نسبت به زنان در معرض بیماری‌های قلبی هستند و مصرف شیشه این خطر را چندبرابر می‌کند:

• سکتهٔ قلبی (MI): در یک مطالعهٔ کالیفرنیا، یک‌سوم سکته‌های قلبی در بزرگسالان جوان با مصرف شیشه مرتبط بود.
• کاردیومیوپاتی و فشار خون ریوی: سمیت مستقیم مت‌آمفتامین بر عضلهٔ قلب باعث نارسایی قلبی و تنگی نفس هنگام ترک شیشه می‌شود.
• سکتهٔ مغزی: خطر سکتهٔ ایسکمیک و هموراژیک تا ۵ برابر افزایش می‌یابد.

رفتارهای پرخطر جنسی تحت تاثیر شیشه

در مردان همجنس‌گرا و دوجنس‌گرا، مصرف شیشه در بافت «Chemsex» (رابطهٔ جنسی تحت تأثیر مواد) شایع است که با افزایش رفتارهای جنسی محافظت‌نشده، خطر انتقال HIV و هپاتیت C را به‌شدت بالا می‌برد.

عوارض مصرف شیشه بر دندان

یکی دیگر از عوارض مهم مصرف شیشه آثار بدی است که بر روی دهان و دندان می­گذارد. این اثرات به دلیل ترکیبات اسیدی موجود در شیشه و خشکی دهان ایجاد می شود. پوسیدگی دندان نیز از مشکلات شایع افرادی است که اعتیاد به شیشه دارند. این پوسیدگی به دلیل مواد اسیدی شیشه، عدم رعایت بهداشت فردی و خشکی دهان است.

اسید ها و مواد ناخالص موجود در شیشه که هنگام تدخین وارد دهان می شوند باعث سوختگی و تحریک اعضای دهان می شود.

شیشه با توجه به میزان و نحوه مصرف آسیب های متعددی به دهان و دندان وارد می کند که عبارتند از :

• خشکی دهان: دهان به طور متوسط روزانه یک لیتر بزاق ترشح می کند که از آسیب به دندان ها جلوگیری می کند اما در مصرف کنندگان شیشه، ترشح بزاق متوقف می شود و خشکی دهان باعث افزایش باکتری ها تا 10 برابر می شود. این باعث تخریب تدریجی دندان ها می شود.
• پوسیدگی دندان: مصرف نوشیدنی های شیرین و گازدار در افراد معتاد به شیشه بیشتر است که با توجه به افزایش باکتری و خشکی دهان و هم چنین عدم رعایت بهداشت دهان و دندان احتمال پوسیدگی دندان را افزایش می دهد. پوسیدگی دندان می توان زمینه ساز درد معده هنگام ترک شیشه شود.
• شکستن دندان : اضطراب و بی قراری ناشی از مصرف مواد و به خصوص شیشه امکان دندان قروچه و گرفتگی عضلات صورت از افزایش می دهد که خود باعث خرد شدن دندان می شود.
• بیماری های لثه: خونریزی های بی دلیل لثه، یکی دیگر از عوارض مصرف شیشه است. آسیب لثه گاهی تا حد از بین رفت کامل بافت لثه پیش می رود.

برای کاهش عوارض دهان و دندان استفاده از مسواک و رعایت بهداشت دهان و دندان توصیه می شود. همچنین مصرف مایعات و بهترین نوشیدنی ها برای ترک شیشه در دفعات زیاد و آدامس های با قند مصنوعی می تواند خشکی دهان را کاهش داده و عوارض نامطلوب را کمتر کند. حین ترک اعتیاد به شیشه، مراجعه به دندانپزشک و ترمیم آسیب های ناشی از شیشه ضروری است. پوسیدگی از مشکلات شایع دهان و دندان افراد وابسته به شیشه است. برای از بین بردن عوارض مصرف شیشه همین الان اقدام کنید.

اثرات مصرف شیشه برخواب

به اولین دفعات مصرف شیشه، دوره طلایی گفته می شود که انرژی فرد افزایش پیدا می کند و حالت شادی و سرخوشی به وی دست می دهد. در این حالت فرد قادر است چندین ساعت پیاپی فعالیت شدید بدون خستگی داشته باشد.

در اولین مصرف، این حالت عدم خستگی ممکن است دو یا سه شبانه روز ادامه پیدا کند و فرد نیاز به خوابیدن در خود نبیند. این حالت برای رانندگان و دانش آموزان که برای شب امتحان نیاز به بیدار ماندن دارند، خوب است اما بسیاری دیگر این حالت را عذاب آور می دانند تا جایی که به مصرف سرخود داروهای خواب آور روی می آورند و گاهی به آن وابسته می شوند.

این حالت های بالابودن خیلی زود اثر خود را از دست می دهد و سطح انرژی و توانایی های فرد حتی از حالت عادی نیز پایین تر می رود  و تنها انگیزه فرد از مصرف شیشه جلوگیری از کاهش شدید انرژی و نیاز شدید به خواب است.

به مرور زمان مصرف دوباره هم، برای بازگشت به حالت عادی کافی نیست و فرد معتاد مجبور به تحمل چندروزه حالت کسالت و خواب آلودگی است تا مغز تا حدی خود را بازسازی نماید.

برای تنظیم خواب و درمان بی خوابی ناشی از شیشه بهتر است

• زمانی به تخت بروید که کاملا خوابتان می آید، برای مطالعه یا تماشای تلوزیون در تخت نمانید
• به اندازه نیاز بخوابید نه بیشتر از حد معمول، سعی کنید در طول روز نخوابید تا در خواب شبانه اختلال ایجاد نشود.
• زمان بخواب رفتن و بیدار شدن از خواب را منظم کنید.رعایت نظم در زمان خواب و بیداری حتی در روزهای تعطیل به شما در تنظیم ساعت خواب کمک می کند.

عوارض مصرف شیشه بر پوست

آسیب های پوستی از قابل مشاهده ترین عوارض طولانی مدت اعتیاد به شیشه است. کاهش آب بدن، اکسیژن رسانی به پوست، پوست را دچار افتادگی می کند. کم شدن خون­رسانی به پوست سبب یک نوع زمختی خاص در پوست می شود. چون اکسیژن رسانی کامل به پوست انجام نمی شود، بجای اکسیژن مواد سمی در پوست انباشته شده و باعث شلی و پیری زودرس پوست می شود. از اینرو افراد شیشه­ای از نظر ظاهر پیرتر به نظر می­رسند.

بر روی پوست این افراد ممکن است زخم­های زیادی دیده شود که اولا به دلیل کمتر رسیدگی کردن به بهداشت فردی دچار عفونت­های پوستی می­شوند و عفونت­های ایجاد شده دیرتر خوب می­شوند، دوما هم برخی مصرف کنندگان احساس گزش و یا حرکت موجوداتی زیر پوستشان را دارند که دائما پوست را می-خارانند و می­کَنَند.

شایع ترین عوارض پوستی ناشی از مصرف شیشه عبارتند از

• پیری زودرس:کمبود آب، باعث کاهش درخشندگی، لطافت و نرمی پوست می شود. همچنین تولید سلولهای جدید پوستی کند می شود و پوست دچار افتادگی، چین و چروک و پیری زودرس می شود.
• جوش و لک:جوش های زیاد روی صورت یکی از علائم مصرف شیشه است. ضعف سیستم ایمنی باعث ابتلا به عفونت های میکروبی می شود و کاهش سرعت ترمیم پوست باعث ایجاد فرورفتگی و برآمدگی ناشی از جای جوش روی صورت می شود.
• توهم خزش زیر پوست: برخی از بیماران تحت درمان مرکز ترک اعتیاد طلوعی دوباره از احساس حرکت و قلقلک حشرات زیر پوست خود شکایت دارند. در واقع این نوعی توهم است که باعث خاراندن شدید پوست یا آسیب زدن به پوست با تیغ و دیگر وسایل برنده می شود.
• کندن و آسیب عمدی به پوست: توهم خزش، خشکی پوست، وجود جوش ها و حساسیت باعث خاراندان مکرر پوست و گاهی تلاش برای کندن جوش ها یا تاول ها به وسیله اشیاء نوک تیز یا تیغ می شود. از سوی دیگر با ضعف سیستم ایمنی و کاهش قدرت تولید سلول های جوان پوست، بدن قدرت ترمیم این آسیب های وارد شده را ندارد.

عوارض خطرناک مصرف شیشه

در صورت مشاهدهٔ هر یک از این علائم، منتظر نمانید تا «خودبه‌خود بهتر شود»؛ مصرف شیشه می‌تواند در عرض دقیقه‌ها به مرگ منجر شود. تماس فوری با اورژانسو انتقال به نزدیک‌ترین مرکز درمانی، حیاتی است.

سخن آخر

در این مقاله علائم و عوارض اعتیاد به شیشه به طور کامل تشریح شد. مصرف شیشه علاوه بر تاثیرات جسمی، بر روح روان افراد نیز تاثیرات منفی زیادی می گذارد که برخی از آن ها مانند هذیان حتی پس از ترک اعتیاد نیز تا مدت ها افراد را آزار می دهند.برای درمان کامل اعتیاد به شیشه، فرد وابسته لازم است در مراکز معتبر تحت مراقبت و درمان قرار گیرد. داشتن لیست بهترین مراکز ترک اعتیاد تهران به خانواده بیمار در تصمیم گیری بهتر برای انتخاب درست مرکز کمک می کند. در مرکز ترک اعتیاد طلوعی دوباره، علاوه بر پیگیری مسائل جسمی بیمار، روانشناسان مجرب این مرکز به طور مداوم با بیمار برای درمان مشکلات روحی همکاری می کنند. طلوعی دوباره به عنوان بهترین مرکز ترک شیشه برای شما و عزیزانتان آرزوی سلامتی و شادی دارد.

سوالات متداول

فرق شیشه با سایر محرک‌ها مثل کوکائین چیست؟

شیشه (متامفتامین) و کوکائین هر دو از دسته محرک‌ها هستند، اما تفاوت‌های مهمی دارند. شیشه به صورت مصنوعی تولید می‌شود و تأثیرات طولانی‌تری بر سیستم عصبی مرکزی دارد، که می‌تواند منجر به ایجاد وابستگی شدید و عوارض جانبی خطرناک مانند آسیب به مغز و اختلالات روانی شود. در مقابل، کوکائین از برگ‌های گیاه کک تولید می‌شود و تأثیر آن معمولاً کوتاه‌مدت‌تر است، اما می‌تواند منجر به مشکلات قلبی و عروقی جدی شود. همچنین، شیشه معمولاً به صورت پودر یا کریستال مصرف می‌شود، در حالی که کوکائین بیشتر به صورت پودر و در برخی موارد به صورت “کراک” استفاده می‌شود.

علائم ترک شیشه چیست و چقدر طول می‌کشد؟

رک شیشه (متامفتامین) می‌تواند با علائمی شدید و ناراحت‌کننده همراه باشد، از جمله افسردگی، اضطراب، خستگی شدید، بی‌خوابی و افزایش اشتها. این علائم معمولاً در چند روز اول پس از قطع مصرف به اوج خود می‌رسند و ممکن است تا چند هفته ادامه یابند، اما احساسات منفی و مشکلات روانی ممکن است برای مدت طولانی‌تری باقی بمانند. به طور کلی، فرآیند ترک می‌تواند بین چند هفته تا چند ماه طول بکشد و شدت آن به میزان وابستگی فرد و شرایط خاص او بستگی دارد.