عوارض ویپ چیست؟ | ویپ خطرناکتر است یا سیگار و قلیان؟

عوارض ویپ بیشتر است یا سیگار؟ ویپ یا سیگار الکترونیکی وسیله ای دودزا است که برای ترک سیگار از آن استفاده می شد. این دستگاه به وسیله تبخیر جویس یا مایع درون مخزن هنگام ویپینگ یا همان کشیدن سیگار، بخار ایجاد می کند.در واقع به‌جای دودِ ناشی از سوختن تنباکو، آئروسل وارد ریه می‌شود. نیکوتین یکی از مواد شیمایی موجود در مایع ویپ است. عوارض ویپ شامل مشکلات قلبی عروقی، مشکلات ریوی، سرطان و عدم رشد مغز در جنین و نوجوانان، سقط جنین و کلسترول بالا از عوارض ویپ است. همچنین ویپ به دلیل داشتن نیکوتین مانند سیگار سنتی اعتیادآور است.

 

 

ویپ چیست؟ VAPE

سیگار الکترونیکی و یا همان ویپ، یک وسیله دود زا است که در خود مایعی خاص دارد و طی روند استفاده، یا به اصطلاح ویپینگ، بخار می ‌شود و فرد مصرف کننده با تنفس بخار ناشی از ویپ، حس جایگزین سیگار کشیدن معمولی را تجربه می کند. در واقع متاسفانه به دلیل تبلیغ های نادرست رسانه ای افراد سودجو، ویپ جایگزین سیگار معمولی شده و جامعه هدف اصلی این ابزار نوجوانان هستند. ویپ به دلیل اشکال متنوع، طعم های مختلف و تنوع در طرح ها به سرعت در میان جوانان و نوجوانان رایج شد.

ویپ در اندازه ها و انواع مختلفی هستند که بیش تر آن ها از باتری، منبع گرمایشی و محفظه نگهداری از مایعات هستند. سیگار های الکترونیکی یا ویپ با اسامی مختلف شناخته می شوند؛ بطور مثال گاهی اوقات سیگار های الکترونیکی با عناوین قلیان های الکترونیکی، مد، قلم های تهویه و..،  شناخته می شوند.

اجزاء ویپ

سازندگان سیگار های الکترونیکی، اغب آن‌ ها را به صورت سیگار معمولی، سیگار برگ، شکل پیپ و خودکار طراحی می کنند. سیگارهای الکترونیکی دارای ماده تنباکو نیستند و در نتیجه به دلیل عدم ساخت مواد خطرزا کربن مونوکسید و قطران، طرفداران بسیار زیادی پیدا کرده ‌اند.

ویپ دارای مایع نیکوتین دار به همراه گلیکول پروپیلن و گلیسیرین طعم ‌دهنده گیاهی نظیر نعنا، است که حس استفاده از سیگار معمولی را شبیه سازی می کند. اغلب سیگار های الکترونیکی از اجزاء زیر تشکیل می شوند:

• مخزن: مخزن یا کارتریج، منبعی محفظه ای شکل است که حاوی مایع نیکوتین دار و طعم دهنده ‌ها است.
• ماد: بخش اصلی و همان بدنه ویپ است که اجزاء الکترونیکی در این قسمت قرار می گیرند؛ با توجه به مدل و نوع دستگاه، می تواند یک صفحه نمایش نیز وجود داشته باشد. تمام دکمه های ویپ نیز در قسمت ماد قرار می گیرند.
• دهانه: یک قطعه دهانی است که برای مصرف یه شکل استنشاق مورد استفاده قرار می گیرد.
• باتری: باتری نقش تأمین انرژی گرمایی در دستگاه را بر عهده دارد.
• مایع داخل ویپ یا همان ایجوس
• کویل: یک قطعه حرارتی است که یه صورتی محکم به دور مجموعه موادی از جنس پنبه پیچیده می شود و نقش گرمایش ایجوس جذب شده به پنبه ها و تبدیل آن به بخار را به عهده دارد.
• اتومایزر: وظیفه تبدیل ایجوس به بخار را بر عهده دارد.
• سیم

انواع ویپ

کارخانجات سازنده ویپ ها، برای دستیابی به سود تجاری، ویپ ها را در انواع مختلفی تولید می ‌کنند که عبارتند از موارد زیر:

• ویپ جعبه ‌ای
• سیگار الکترونیکی (ظاهری دقیقا شبیه سیگار دارد)
• ویپ‌ های قلمی
• ویپ پاد
• کیت‌ اسکوانکی

ضرر سیگار بیشتر است یا ویپ؟

اگرچه ویپ تنباکو را نمی‌سوزاند و برخی مواد سمی کم‌تری نسبت به سیگار دارد، اما بی‌خطر نیست. بخار ویپ می‌تواند حاوی نیکوتین اعتیادآور، ذرات ریه‌سوز، فلزات سنگین و برخی ترکیبات سرطان‌زا باشد و با مشکلات تنفسی، التهاب راه‌های هوایی و افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی همراه است. مطالعات جدید حتی افزایش خطر سرطان ریه را در مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت ویپ گزارش کرده‌اند.

شواهد فعلی نشان می‌دهد سیگار به‌دلیل احتراق و تولید هزاران ماده سمی و قطران، برای سلامت مضرتر است و ویپ احتمالاً کم‌خطرتر از سیگار محسوب می‌شود؛ اما «کم‌خطرتر» به‌معنای بی‌خطر بودن نیست. بهترین انتخاب برای سلامت، پرهیز از هر دو است.

جدول مقایسه ضرر سیگار بیشتر است یا ویپ

معیار	سیگار	ویپ (سیگار الکترونیکی)
تعداد مواد شیمیایی	بیش از ۷۰۰۰ ماده؛ حداقل ۷۰ ماده سرطان‌زا	مواد کمتر؛ اما برخی ترکیبات سمی و فلزات سنگین وجود دارد
احتراق و قطران	دارد (تولید قطران و دود سمی)	ندارد (بدون احتراق؛ بخار/آئروسل)
مونوکسید کربن	بالا (کاهش اکسیژن‌رسانی خون)	ناچیز یا تقریباً صفر
نیکوتین و اعتیاد	دارد (اعتیاد قوی)	دارد (اغلب قابل‌تنظیم؛ اعتیاد مشابه)
خطر سرطان	بالا و مستند (ریه، حنجره، مثانه و…)	احتمالاً کمتر؛ اما خطر صفر نیست و مطالعات بلندمدت ادامه دارد
آسیب تنفسی	شدید (COPD، آمفیزم، برونشیت مزمن)	خفیف‌تر تا متوسط (التهاب راه هوایی، سرفه؛ در برخی موارد آسیب جدی)
مواد خاص خطرناک	قطران، بنزن، پولونیوم-۲۱۰، PAHها	فرمالدهید، استالدهید، آکرولئین، دی‌استیل (در برخی طعم‌دهنده‌ها)، فلزات از کویل
مواجهه دست‌دوم	بسیار خطرناک برای اطرافیان	کمتر مضر؛ اما بی‌خطر نیست
جمع‌بندی خطر کلی	پرخطرترین شکل مصرف نیکوتین	کم‌خطرتر از سیگار، ولی «بی‌خطر» نیست

 

آیا ویپ همان سیگار الکترونیک است؟ تفاوت ویپ، پاد، سیگار الکترونیک

در زبان عامیانه و حتی در بسیاری از منابع علمی، «ویپ» و «سیگار الکترونیکی» تقریباً به یک معنا به‌کار می‌روند. ویپ (Vape) نام رایج برای دستگاه‌های سیگار الکترونیکی است که با گرم‌کردن مایع (جویس/ای‌لکوئید) بخاری تولید می‌کنند و کاربر آن را استنشاق می‌کند.

با این حال، در بازار ایران و میان کاربران، تفاوت‌های ظریفی هم وجود دارد:

• سیگار الکترونیکی: اصطلاح کلی برای همه دستگاه‌های نیکوتین‌رسانِ بدون احتراق (ویپ، پاد، ماد، قلمی و…).
• ویپ: معمولاً به دستگاه‌های قابل‌تنظیم با مخزن بزرگ‌تر و تولید بخار بیشتر گفته می‌شود (اغلب برای مایع فری‌بیس).
• پاد: نوعی سیگار الکترونیکی کوچک و ساده‌تر است که اغلب از سالت نیکوتین استفاده می‌کند و تجربه‌ای نزدیک‌تر به سیگار دارد.

پس از نظر فنی ویپ = یکی از انواع سیگار الکترونیکی؛ اما در گفت‌وگوی روزمره، بسیاری این دو را به‌جای هم به‌کار می‌برند.

 

پاد، ماد و ویپ؛ تعریف و تفاوت‌ها

در دنیای سیگارهای الکترونیکی، سه اصطلاح پاد، ماد و ویپ زیاد شنیده می‌شود. در واقع همهٔ این‌ها انواع مختلف دستگاه‌های ویپینگ هستند، اما از نظر طراحی، توان و سبک مصرف تفاوت‌های کلیدی دارند.

پاد (Pod System) چیست؟

پاد سیستم‌ها دستگاه‌های کوچک، سبک و جمع‌وجوری هستند که مخزن (پاد) و کویل در یک قطعهٔ واحد قرار دارند.

• معمولاً بدون دکمه و با مکش خودکار کار می‌کنند.
• توان پایین (حدود ۱۰ تا ۲۵ وات) و مناسب برای کام‌دهی دهان‌به‌ریه (MTL) شبیه سیگار.
• اغلب با سالت نیکوتین استفاده می‌شوند و برای تازه‌کارها یا کسانی که دنبال سادگی و حمل آسان هستند، ایده‌آل‌اند.

ماد (Mod / Box Mod) چیست؟

ماد یا باکس ماد، بدنهٔ اصلی دستگاه ویپ است که باتری و مدار کنترل توان را در خود جای داده و به تانک یا پاد متصل می‌شود.

• ابعاد بزرگ‌تر، باتری قوی‌تر و توان قابل‌تنظیم (از ۴۰ تا بیش از ۲۰۰ وات)
• مناسب برای کام‌دهی مستقیم به ریه (DTL) و تولید بخار زیاد (کلاود)
• امکاناتی مثل تنظیم وات، دما، جریان هوا و تعویض کویل/تانک؛ برای کاربران حرفه‌ای و علاقه‌مندان به شخصی‌سازی

پاد ماد (Pod Mod) چیست؟

پاد ماد ترکیبی از سادگی پاد و قدرت ماد است:

• طراحی شبیه پاد، اما با باتری بزرگ‌تر و گاهی تنظیم وات یا جریان هوا
• قابلیت استفاده از کویل‌های متنوع و پشتیبانی از هر دو سبک MTL و DTL
• گزینهٔ میانه برای کسانی که هم حمل آسان می‌خواهند و هم انعطاف بیشتر

جدول تفاوت کلیدی پاد، ماد و ویپ کلاسیک

به‌طور خلاصه پاد برای سادگی و شباهت به سیگار، ماد برای قدرت و شخصی‌سازی، و پاد ماد برای ترکیب هر دو طراحی شده است.

سیگار الکترونیکی یا ویپ چطور کار می کند؟ | تفاوت ویپ و سیگار الکترونیکی

بطور کلی ویپ ها با گرمایش مایعی که اغلب حاوی نیکوتین، ماده اعتیادزا در سیگار های معمولی، سایر محصولات دخانیاتی و طعم دهنده های شیمیایی، هستند، به تولید ماده آئروسل کمک می کنند. فرد مصرف کننده از قسمت دهانه‌ ویپ، شروع به فرایند پک زدن می کند. سپس جریان هوا، بخش روشن کننده اتومایزر گرمایشی که باتری قابل شارژ دارد را به راه می اندازد؛ در ادامه گرم‌ کننده، مایع درون محفظه را تبدیل به بخار می ‌کند.

بخار گرم ناشی از ویپ، همانند بخار ناشی از مصرف سیگار و تنباکو، جذب ریه‌ ها می شود. در همان لحظه لامپ ‌های کوچک موجود در سیگار های الکترونیکی، روشن و تجربه ای مثل مصرف سیگار معمولی برای فرد تداعی می‌ شود که همین امر نیز لذت روانی ناشی از فرایند تداعی را برای فرد، فراهم می سازد.

طرز استفاده از ویپ یکبار مصرف

ویپ پاد یکبار مصرف با نیکوتین مایع پر می شود و بخار تولید می کند. برای فعالسازی باید دکمه را فعال کنید و ویپینگ کنید. برخی از ویپ یکبار مصرف فعال سازی را خودکار انجام می دهند.

مهمترین عوارض ویپ چیست؟

به دلیل عدم آگاهی درست از مضرات ویپ ها و در مقابل تبلیغات نادرست آن ها، بسیاری از افراد از خطرات و وابستگی ناشی از مصرف ویپ ها آگاه نبوده و در نتیجه استفاده از آن ها در بین افراد جامعه بیش تر شده است. درباره مصرف ویپ اولین نگرش غلط این است که ویپ ها دارای آسیب نیستند.

در واقع ممکن است ویپ ها دارای خطرات کاملا یکسان با سیگار معمولی نباشند ولی نه تنها بی خطر نیستند، بلکه عوارض ویپ و خطرات آن برای مصرف کنندگان هنوز هم جدی می باشند و باید در نظر داشت که به هیچ عنوان، ویپ ها بی خطر یا حتی کم خطر نیستند.  یکی از مهمترین آسیب ها و عوارض ویپ در نوجوانان عدم رشد سلول های مغزی است.

طرفداران مصرف ویپ، آن را جایگزین مصرف سیگار معمولی می دانند؛ درحالیکه نمی ‌توان پیامد های ویپ و را انکار و حذف کرد. این پیامد های آسیب زا عبارتند از:

• افزایش خطرناک ضربان قلب و فشار خون
• افزایش خطرات بروز بیماری عروقی و سکته
• افزایش کلسترول
• امکان بروز بیماری زخم معده
• وجود خطر جدی برای بانوان باردار
• وجود خطر جدی برای سلامتی جنین
• وجود خطر برای رشد مغزی نوجوانان و کودکان
• جذب طعم دهنده هایی نظیر دیاستیل، که مرتبط با بیماری های ریوی هستند.
• جذب مواد شیمیایی سرطان زا و سمی
• وجود نیکوتین آسیب زا
• افزایش میزان پوسیدگی دندان و التهاب لثه
• خطر تداخل در امر فرایند ترک مناسب اعتیاد به سیگار معمولی

عوارض ویپ بدون نیکوتین

سیگار الکترونیکی در انواع بدون نیکوتین یا با نیکوتین است که نوع بدون نیکوتین آن از بخار گلیسیرین وب رخی مواد دیگر برای طعم دهی استفاده می کند. قیمت سیگار الکترونیکی یا همان قیمت ویپ با توجه به نوع آن متفاوت است. از جمله عوارض ویپ بدون نیکوتین می توان به خشکی دهان و سوزش دهان، مشکلات ریوی و تنفسی، بیماری های قلبی و عروقی  و … است. عفونت های ریوی یکی از عوارض ویپ برای ریه است.

عوارض ویپ نسبت به قلیان

هم ویپ هم قلیان نیکوتین، گلیسرول، پروپیلن گلیکول و… دارند که تمام این موارد عوارضی مانند مشکلات تنفسی، آسم و تنگی نفس به همراه دارند. قلیان کوبن مونوکسید ونیتروژن اکسید را وارد ریه می کند که موجب مشکلات تنفسی در فرد می شود.

عوارض ویپ بیشتر است یا سیگار ؟ | ویپ بهتر است یا سیگار

شاید بپرسید ضرر پاد بیشتر است یا سیگار؟ طبق تحقیقات، سیگار مواد شیمایی بیشتری نسبت به ویپ دارد ولی ویپ نیز حاوی نیکوتین است که برای مغز جنین و کودکان شدیدا آسیب زا است. همچنین ماده دی استیل موجود در ویپ می تواند احتمال ابتلا به سرطان را افزایش دهد.

سیگار کشیدن در طولانی مدت مشکلات شدید برای فرد ایجاد می کند. این مشکلات شامل آسم، سرطان، ضعف سیستم ایمنی، کاهش تعداد اسپرم در مردان، سقط جنین در زنان، حملات قلبی و … است.
مصرف ویپ در طولانی مدت به سیستم تنفسی آسیب می رساند، با افزایش رادیکال های آزاد منجر به افزایش احتمال سرطان می شود. تضعیف سیستم ایمنی، مشکلات مغزی در جنین و .. از آسیب های مصرف طولانی ویپ است.

آیا ویپ سرطان زا است؟

ویپ دستگاهی است که برای کنار گذاشتن و ترک سیگار وارد بازار شد اما مورد استقبال جوانان واقع شد. باید دانست ویپ نیز خطرات زیادی برای سلامتی دارد. ویپ به دلیل نیکوتین موجود در جویس آن با اختلال در ترمیم سلول های dna و افزایش احتمال جهش ژنتیکی سلول امکان ابتلا به سرطان ریه، دهان و حلق و مثانه و سرطان پانکراس را افزایش می دهد. احتمال ابتلا به سرطان ها مهمترین عوارض ویپ در دراز مدت است.

مضررات پاد و ویپ برای سلامتی

پاد و ویپ با وجود نداشتن احتراق مثل سیگار، بی‌خطر نیستند و می‌توانند بر ریه، قلب، مغز و دهان‌ودندان اثرات منفی بگذارند.

آسیب‌های تنفسی

• التهاب راه‌های هوایی، سرفه، تنگی نفس و تشدید آسم یا برونشیت مزمن.
• تحریک ریه توسط ذرات ریز، طعم‌دهنده‌ها و حلال‌ها؛ در موارد نادر آسیب‌های جدی مثل برونشیولیت
• افزایش خطر عفونت‌های تنفسی و کاهش عملکرد ریه در مصرف طولانی‌مدت.

خطرات قلبی-عروقی

• نیکوتین باعث افزایش ضربان قلب، فشار خون و تنگی عروق می‌شود که خطر ایسکمی قلبی، سکته و آریتمی را بالا می‌برد.
• ذرات فوق‌ریز و مواد شیمیایی بخار ویپ وارد خون شده و با ایجاد استرس اکسیداتیو و اختلال عملکرد اندوتلیال، به عروق آسیب می‌زنند.

اعتیاد و اثرات عصبی

• نیکوتین موجود در پاد/ویپ به‌شدت اعتیادآور است و می‌تواند وابستگی مشابه سیگار ایجاد کند.
• در نوجوانان و جوانان، نیکوتین ممکن است روی رشد مغز، تمرکز و حافظه اثر منفی بگذارد.

دهان، دندان و لثه

• خشکی دهان، تغییر رنگ دندان، بوی بد دهان و افزایش خطر بیماری‌های لثه.
• کاهش خون‌رسانی به لثه و اختلال در ترمیم زخم؛ این موضوع می‌تواند موفقیت ایمپلنت دندان را کاهش دهد.

احتمال سرطان و تغییرات سلولی

برخی مواد در بخار ویپ مانند فرمالدهید، آکرولئین، برخی فلزات پتانسیل سرطان‌زایی دارند.مطالعات جدید تغییرات شبه‌سرطانی در سلول‌های ریه پس از مواجهه با بخار ویپ را گزارش کرده‌اند؛ هرچند خطر کلی احتمالاً کمتر از سیگار است، اما صفر نیست.در کل، پاد و ویپ «کم‌خطرتر از سیگار» محسوب می‌شوند، نه بی‌خطر. بهترین راه برای حفظ سلامت، پرهیز از مصرف هر دو است.

آیا ویپ اعتیاد آور است؟

علاوه بر باور غلط درباره کمتر بودن عوارض ویپ نسبت به سیگار یا قلیان، یک نگرش غلط مرتبط با مصرف ویپ به عدم اعتیاد به ویپ ها اشاره می کند که امری است کاملا نادرست. در واقع با آنکه بسیاری از طرفدارن مصرف ویپ از عدم اعتیاد آن صحبت می کنند.

آمار نشان می دهد که ویپ ها مانند هر وسیله دخانیاتی دیگر می توانند در افراد سبب ایجاد وابستگی ناسالم و همان اعتیاد شود. عوارض ویپ در افرادی که اعتیاد دارند به دلیل مصرف پی در پی و طولانی مدت چندین برابر است. به یاد داشته باشید اعتیاد به سیگار، حتی از نوع الکترونیکی آن می تواند زمینه ساز مصرف مواد مخدر یا محرک شود. مصرف مواد بخصوص در نوجوانانی و سنین پایین احتمال گرایش به اعتیاد را افزایش می دهد.

پیشنهاد می شود: چرا معتاد می شویم؟ لذت در برابر شادکامی

وقتی نیکوتین موجود در جویس ها وارد بدن می شود گیرنده های مغز فعال می شوند و احساسات خوب را در شما ایجاد می کنند. پس از چندین بار مصرف، میل و نیاز بیشتری به استفاده دوباره از ویپ احساس می کنید و در صورت استفاده طولانی تر، ترک آن برای شما سخت خواهد شد. این نشانه وابستگی شما به نیکوتین است. در صورتی که نیاز به مشاوره برای ترک ویپ یا ترک دیگر مواد مخدر دارید با مرکز ترک اعتیاد طلوعی دوباره تماس بگیرید.

ترک سیگار الکترونیکی

بهترین روش برای ترک ویپ و کاهش عوارض ویپ، کاهش میزان نیکوتین موجود در مایع آن است. بهتر است طی چند مرحله در 2 تا چهار هفته مقدار نیکوتین موجود در جویس را کاهش دهید. برای این کار بهتر است از سیگار های الکترونیکی مخزن دار استفاده کنید. فاصله گذاری بین دفعات مصرف سیگار و پک های کوتاه تر نیز می تواند به شما در کاهش مصرف تدریجی، کاهش عوارض ویپ و ترک ویپ در منزل کمک کند.

پاکسازی بدن از نیکوتین سه روز طول می کشد.نوسانات خلقی، عدم تمرکز، تحریک پذیری زیاد از عوارض ترک سیگار الکترونیکی است. همچنین سردرد، عرق کردن زیاد، اختلالات خواب، درد های شکمی و مشکلات گوارشی مانند یبوست از علائم ترک ویپ است.  این علائم تا 3 روز طول می کشد و از بعد از روز سوم به تدریج کاهش پیدا می کند و تا 4 هفته به طور کامل از بین می رود.

اگر شما یا یکی از اطرافیانتان قصد ترک سیگار الکترونیکی را دارد، بهترین کلینیک خصوصی ترک اعتیاد تهران به صورت رایگان مشاوره می دهد.

 

سخن آخر

ویپ یا سیگار الکترونیکی وسیله ای دودزا مانند سیگار است که مایعی به نام جویس را هنگام استفاده از آن که به اصطلاح ویپینگ گفته می شود به بخار تبدیل می کند. این وسیله در ابتدا برای ترک سیگار رایج شد. تفاوت ویپ و سیگار سنتی در این است که ویپ کربن مونوکسید موجود در سیگار سنتی را ندارد.

جویس آن نیکوتین و گلیکول پرویلن و گلیسیرین های طعم دهنده دارد که خطرات زیادی دارد. مهمترنی عوارض ویپ یا سیگار الکترونیکی عبارتند از پوسیدگی دندان، مشکلات گوارشی و زخم معده، افزایش ضربان قلب و مشکلات عروقی، مشکلات تنفسی و ریوی، افزایش احتمال ابتلا به سرطان دهان، ریه و مثانه، مشکلات مغزی برای جنین و عدم رشد سلول های مغز در نوجوانان. سیگار الکترونیکی یا ویپ به دلیل نیکوتین موجود در آن اعتیاد آور است.

برای ترک سیگار الکترونیکی و کاهش عوارض ویپ بهتر است نیکوتین موجود در مایع آن را کاهش دهید. دفعات مصرف را کم تر کنید و پک های خود را کوتاه تر کنید تا نیکوتین کمتری مصرف کنید. علائم ترک ویپ عبارت است از تحریک پذیری، عدم تمرکز و مشکلات خلقی که از روز سوم ترک سیگار الکترونیکی به تدریج کمتر می شود.این علائم معمولا پس از 4 هفته از بین خواهند رفت.

مشورت با پزشک متخصص ترک  در یکی از مراکز معتبر ترک اعتیاد تهران می تواند به شما روش های بهتر و آسانتری برای ترک سیگار الکترونیکی یا کاهش عوارض ویپ ارائه دهد.