بهترین روش ترک تریاک چیست؟

قطع اعتیاد به تریاک مسئله پر اهمیتی است؛ چراکه عوارض تریاک می ‌تواند سبب بروز انواع آسیب های جدی کوتاه مدت و طولانی مدت به سلامت روحی و جسمی افراد گردد. سه روش اصلی ترک تریاک موجود است که عبارتند از روش تدریجی، روش دارویی، روش سنتی. در این پست روش های مختلف ترک تریاک بررسی می شود. بهترین روش ترک تریاک معرفی می شود و جدول مقایسه ای از این روش ها ارائه می شود. همچنین می توانید از راهنمای کامل ترک تریاک استفاده کنید.

 

بهترین روش ترک تریاک تدریجی و تحت نظر پزشک

در روش تدریجی تریک اعتیاد که باید تحت نظر پزشک طی شود، افراد می توانند از روش هایی که پزشک برای آن ها تشخیص می دهد استفاده کنند تا اعتیاد خود را به کنار بگذارند.  در روش کاهش پله ای یا ضریب معکوس که به ترک تدریجی تریاک معروف است، اساس و هدف اصلی برنامه تغییر و بازسازی سیستم شبه ‌افیونی بدن در جریان وابستگی به تریاک است.

این روش از ۸ مرحله و یا به اصطلاح پله تشکیل شده است افراد معتاد تحت نظر پزشک متخصص آن ها طی می کنند و میزان دوز تریاک مصرفی در هر پله، ضرب ‌در عدد ۸/۰ می ‌شود؛ این فرمول کاهشِ ۲۰ درصدی مناسب به گونه ای طراحی شده است تا بدن متوجه شوک ناگهانی کمبود مواد نشود و در نتیجه افراد بتوانند تریاک را به خوبی ترک کنند.  این مراحل عبارتند از:

1. در پله نخست بدن باید با دوز فعلی مصرف به تعادل برسد.
2. در پله دوم، بازسازی سیستم عصبی شروع می شود و علائم کاهش مصرف بسیار خفیف هستند.
3. در این پله بر تغذیه تمرکز اصلی قرار می گیرد و مصرف ویتامین ‌های گروه B و C، مهم تر می شوند.
4. در پله چهرام، فعالیت های مناسبی نظیر پیاده‌روی روزانه برای تولید اندورفین طبیعی، به برنامه ترک اضافه می شوند.
5. در این پله به منظور جلوگیری از بیخوابی پس از ترک تریاک، استفاده از دمنوش ‌های گیاهی مفید ممکن است تجویز گردد.
6. در پله ششم فرد برای حضور با اراده بهتر است در جلسات مشاوره ای، حضور پیدا کند.
7. در این پله بطور کلی دوز مصرفی به حداقل خود رسیده و بدن آمادگی قطع مصرف کامل را دارد.
8. در پله نهایی، دوره پاکی آغاز می شود و در نتیجه فرایند نگهداری و پیشگیری از لغزش نیز شروع می شود.

روش ترکیبی، بهترین روش ترک تریاک

به نظر می رسد در روش تدریجی ترک اعتیاد، یکی از موثر ترین گام ها ترکیب فرایند کاهش دوز مصرفی با تغییر دید روانی فرد نسبت به اعتیاد است؛ این روش به بیمار کمک می کند کنترل بهتری بر علائم ترک تریاک مانند خماری، درد عضلانی و اضطراب داشته باشد.افراد در مرکز ترک تریاک در حالیکه طبق جدول ترک تدریجی تریاک  و زیر نظر پزشک متخصص در حال گذراندن پله های آن هستند، همزمان در جلسات گروهی و یا انفرادی مشاوره ای نیز شرکت می ‌کند تا بتوانند به ریشه های اعتیاد خود پی ببرند و بتوانند به مقابله با آن ها بپردازند.

 

روش سنتی ترک تریاک

در روش طبی، به جای قطع مستقیم تریاک، ابتدا افراد تحت نظر پزشک دست به مصرف دارویی استاندارد و تمیز  نطیر شربت اپیوم می زنند تا به تثبیت مصرف متناسب با بدن برسند سپس به کاهش دوز مصرفی بر اساس جدول ترک تدریجی اعتیاد که توسط پزشک باد تنظیم شده باشد، مراحل ترک خود را پی می برند. خوشبختانه در این روش، ناخالصی ‌های تریاک حذف شده و فرد از مکان های آلوده به خرید و فروش مواد دور می ‌شود و در نتیجه اجتمال ترک اعتیاد بیش تر می شود.

متاسفانه اغلب افراد دست به ترک سنتی و با به اصطلاح خانگی تریاک، به روش بوقلمون سرد می زنند. در این روش افراد بطور ناگهانی مصرف تریاک را قطع کرده که این امر منجر به علائم ترک شدید و ناخوشایند در افراد می گردد؛ به خصوص اگر اعتیاد فرد سنگین باشد و یا به مدت طولانی اقدام به مصرف تریاک کرده باشد، علائم شدید تر نیز می شوند.

باید در نظر داشت با مصرف درازمدت و سنگین تریاک، بدن و مغز برای عملکرد طبیعی خود به وجود تریاک نیاز جدی پیدا می کنند و اگر بطور ناگهانی مصرف تریاک قطع گردد، بدن به عدم حضور آن در بدن واکنش شدید منفی نشان می ‌دهد و در نهایت عوارض ترک تریاک نیز در فرد بروز پیدا می کنند.

ترک تریاک در منزل و به روش سنتی به گونه ای است که در آن افراد بدون بستری شدن در مراکز درمانی مناسب و تنها با اتکا به اراده شخصی یا حمایت اطرافیان و راهکار های غیر اصولی و سنتی، مصرف تریاک را در خود کاهش می‌ دهند. در کل این روش نیز ممکن است به ترک اعتیاد بینجامد ولی به هر حال این روش نیز نیازمند برنامه‌ ریزی های دقیقی است که عبارتند از:

آمادگی اولیه برای ترک یابویی تریاک

1. حذف محرک ها : در گام نخست لازم است تا هرگونه محرکی شامل افراد مصرف کننده و یا لوازمی که تداعی گر مصرف هستند، از محیط زندگی حذف شوند.
2. تعیین اهداف : مهم است که افارد دلایل ترک خود را بدانند و آن ها در ذهن خود تثبیت کنند.
3. دریافت حمایت عاطفی : در این گام بهتر است تا خانواده و دوستان نیز آگاه از تصمیم ترک افراد شده و به حمایت های عاطفی افراد بپردازند.

حتی در روش سنتی ترک اعتیاد نیز قطع ناگهانی تریاک به دلیل ایجاد علائم شدید، توصیه نمیگردد؛ در نتیجه بهتر است مقدار دوز مصرفی به‌ تدریج کاهش یابد تا مسیر ترک اعتیاد به درستی طی شود.

مدیریت علائم خماری در ترک یابویی تریاک

در صورت ترک تریاک در منزل و به روش سنتی، بطور معمول علائم خماری نظیر بی خوابی، درد های عضلانی و اضطراب در مدت زمان ۳ تا یک هفته پس از کاهش مصرف بروز پیدا می کند؛ بنابراین بهتر است از روش های خانگی به منظور مدیریت این علائم استفاده کرد. برخی از این راهکار های خانگی و سنتی عبارتند از :

• استفاده از حمام آب گرم برای کاهش درد های عضلانی.
• استراحت مناسب در محیطی آرام به منظور کاهش اضطراب.
• مصرف دمنوش ‌های گیاهی مناسب نظیر بابونه و یا زرشک برای آرامش اعصاب.
• استفاده از غذا های سبک و مغذی نظیر میوه‌ ها، سبزیجات و مایعات فراوان.

خطرات روش ترک تریاک به شکل سنتی

اگر چه بسیاری از افراد و خانواده ها ترک یابویی را به دلیل اینکه سریع ترین راه ترک تریاک است می پسندند اما خطرات اصلی ترک اعتیاد تریاک به روش سنتی عبارتند از:

• ترک ناگهانی تریاک می تواند علائم ترک شدیدی را به همراه داشته باشد و همپنین سبب عود مجدد مصرف گردد؛ چراکه اکثر افراد معتاد در وسط راه، برای رفع عوارض شدید ترک به مصرف مجدد تریاک دست می زنند.
• خشکی پوست و یبوست نیز از علائم جسمی شایع روش ترک تزیاک سنتی است.
• کم آبی شدید بدن به دلیل استفراغ و تهوع در فرایند ترک سنتی نیز ممکن است در صورت عدم رسیدگی مناسب، سبب آسیب شدید به بدن گردد.

 

آیا دارو درمانی بهترین روش ترک تریاک است؟

دارودرمانی در ترک تریاک یکی از روش‌های مؤثر برای مدیریت علائم خماری و کاهش میل شدید به مصرف دارو است. این روش معمولاً شامل استفاده از داروهایی مانند متادون و بوپرنورفین است که به عنوان جایگزین‌های ایمن‌تر برای تریاک عمل می‌کنند و به تدریج دوز آنها کاهش می‌یابد تا فرد بتواند بدون تجربه علائم شدید ترک، به بهبودی برسد.

همچنین، این داروها می‌توانند به کاهش دردهای جسمی و روانی ناشی از ترک کمک کنند و به فرد این امکان را می‌دهند که به تدریج به زندگی عادی خود بازگردد. علاوه بر این، حمایت روانی و مشاوره‌های رفتاری نیز در کنار دارودرمانی بسیار اهمیت دارد و می‌تواند به تقویت انگیزه و پیشگیری از عود کمک کند. در ادامه برخی از مهمترین داروهای مورد استفاده در ترک تریاک معرفی می شود.

ترک تریاک با متادون

متادون دارویی مشهور از خانواده اپیوئید ها است که اغلب برای تسکین درد های شدید تولید می شود. البته امروزه از متادون بیش تر به منظور کمک به ترک اعتیاد به مواد مخدری نظیر هروئین و تریاک استفاده می گردد. این دارو با تأثیرگذاری بر گیرنده ‌های مغزی، علائم آزار دهنده ترک را کاهش می ‌دهد و از بروز میل شدید به مصرف مواد جلوگیری می کند. متادون به‌ صورت قرص، شربت و آمپول در بازار عرضه می گردد و باید تحت نظر پزشک متخصص مورد مصرف گردد. باید در نظر داشت مصرف خودسر و بیش‌ از حد متادون ممکن است منجر به بروز وابستگی و عوارض جدی بعدی گردد.

ترک تریاک با متادون یکی از روش‌ های شایع در مسیر درمان اعتیاد به تریاک است؛ در واقع متادون، به عنوان دارویی جایگزین، به کاهش علائم ناخوشایند ترک تریاک نظیر درد، اضطراب و میل شدید کمک می کند. این دارو همیشه تحت نظر دقیق پزشک تجویز می‌ گردد و به تدریج دوز مصرفی آن کاهش می ‌یابد تا وابستگی جسمی به تریاک از بین برود.

استفاده از متادون در ترکیب با برنامه های مشاوره‌ ای، روانشناختی و حمایت‌ های اجتماعی، می‌ تواند فرایند ترک تریاک را بهتر کند و به افراد کمک کند تا به زندگی سالم و متعادل مناسب خود بازگردند. این روش دارو درمانی، به فرد این امکان را می ‌دهد که با کاهش تدریجی وابستگی به تریاک، کیفیت زندگی بهبود پیدا کند و فرصت بازگشت به جامعه در افراد تقویت گردد.

استفاده از ب ۲ برای ترک تریاک

قرص ب۲ یا به اصطلاح بوپرنورفین، از آلکالوئید ‌های گیاه خشخاش تولید می شود و در دسته مواد مخدر نیمه صنعتی قرار می گیرد که اغلب به منظور ترک اعتیاد مورد استفاده قرار می گیرد. این دارو جایگزین مصرف مواد اعتیاد زایی نظیر هروئین و تریاک می گردد و در نتیجه ممکن است مصرف تریاک کاهش پیدا کند. قرص بوپرنورفین زیر زبانی یکی از شایع ترین دارو های این دسته است که پس از قرار گیری در زیر زبان، پس از حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه، حل می شود و در نهایت جذب بدن می گردد.

این قرص ها اغلب به صورت روزانه و یک دوز، تحت نظر پزشک تجویز می گردد. برای تنایجه بخشی دارو درمانی ترک ترباک، بهتر است بوپرنورفین بطور منظم مورد مصرف قرار بگیرد ولی باید مصرف آن را مدیریت کرد؛ چراکه مصرف قرص ب۲ می تواند به خودی خود اعتیاد زا باشد. باید در نظر داشت که دوز دارو بسته به شدت اعتیاد و وضعیت فردی بیمار باید توسط پزشک متخصص، تنظیم گردد.

داروها و آمپول تفویتی برای ترک تریاک

استفاده از آمپول‌ های تقویتی، یک روش موثر و سریع به منظور ترک تریاک است. اغلب بر اثر مصرف تریاک، بدن به ‌شدت ضعیف می شود و در نتیجه عوارضی نظیر افسردگی و اضطراب در افرا بروز پیدا می کند؛ بنابراین به منظور رفع این عوارض می توان از آمپول ‌های تقویت ‌کننده ای نطیر نوروبیون استفاده کرد.

نوروبیون یا بوپروپیون در واقع دارویی است که برای درمان اختلال افسردگی و دیگر اختلالات روانی نیز مورد استفاده قرار می ‌گیرند. باید توجه داشت که مصرف این آمپول ها تحت نظر پزشک متخصص صورت بگیرد تا خطرات ناشی از مصرف آن به حداقل برسد.

ناتروکسان و نالوکسان

دارو های نالوکسان و ناتروکسان می ‌توانند به منظور ترک تریاک مفید باشند؛ در نتیجه مصرف این دارو ها به منظور ترک اعتیاد به تریاک، امروزه شایع شده است. این دارو ها در دسته‌ آنتاگونیست ‌های گیرنده‌ های اعتیاد زا قرار می ‌گیرند و در صورت مصرف آن ها، تحریک ‌پذیری سیستم عصبی مرتبط با مواد اعتیاد زا کاهش پیدا می کند؛ بنابراین در صورت ترک مصرف تریاک و مصرف جایگزین این دارو ها، سیستم عصبی و قلبی بدن کم تر در معرض آزار قرار می گیرند و کم تر افراد را به سمت مصرف دوباره سوق می دهند.

نباید فراموش کرد که مصرف هر گونه دارو باید تحت نظر پزشک متخصص صورت بگیرد و این امر در استفاده از دارو های ناتروکسان  و نالوکسان نیز صدق می کند.

بطور کلی به نظر می رسد استفاده از دارو تحت نظر پزشک متخصص، شایع ترین و مناسب ترین انتخاب برای ترک اعتیاد به تریاک است؛ چرکه بصورت علمی انجام می گیرد و در آن می توان علائم ناشی از ترک اعتیاد را بهتر مدیریت کرد. استفاده از روش ترک تدریجی در گام بعدی می تواند روش اصولی دیگری اشد که بادی تحت نظارت پزشک متخصص صورت بگیرد و از جلسات مشاوره ای  آن بهره برد. اما روش سنتی به هیچ عنوان روش مناسبی برای ترک اعتیاد نیست چراکه خطرات آن بالا بوده و عوارض ناشی لز آن غیر قابل پیشبینی هستند.

 

جدول مقایسه بهترین روش ترک تریاک

روش ها	مزایا	معایب
تدریجی	نتیجه بخشی مناسب و علمی تحت نظارت متخصصین، کاهش خطر عوارض پس از ترک	مدت زمان طولانی و صرف هزینه مالی مورد نیاز
سنتی یابویی	مدت زمان سربع و عدم نیاز به هزینه مالی	نتیجه بخشی نه چندان مناسب و غیر اصولی در طول ترک اعتیاد
دارویی	مدت زمان مناسب و مصرف علمی و اصولی، کاهش وابستگی جسمی به تریاک و کنترل مناسب علائم کاهش مصرف تریاک	افزایش احتمال مصرف مجدد تریاک پس از ترک آن و خطر بروز وابستگی به ماده دارویی جایگزین مصرفی

 

سخن آخر

ترک تریاک یک فرآیند پیچیده و چالش‌برانگیز است که نیازمند نظارت دقیق پزشکی است. استفاده از دارودرمانی برای ترک تریاک باید حتماً تحت نظر پزشک متخصص و در مراکز معتبر انجام شود تا از بروز عوارض جانبی خطرناک و مشکلات ناشی از ترک ناگهانی جلوگیری شود.

زشکان با ارزیابی وضعیت جسمی و روانی فرد، می‌توانند بهترین برنامه درمانی را طراحی کنند و دوز داروها را به تدریج تنظیم کنند. همچنین، مراکز معتبر علاوه بر ارائه دارودرمانی، خدمات مشاوره‌ای و روانشناختی لازم را نیز فراهم می‌کنند که به فرد کمک می‌کند تا مهارت‌های مقابله‌ای لازم را یاد بگیرد و از عود مجدد جلوگیری کند. بنابراین، ترک تریاک بدون نظارت پزشکی می‌تواند عواقب جدی به همراه داشته باشد و به همین دلیل مراجعه به مراکز معتبر و تحت نظر پزشک ضروری است.